હવે આ લોકો નહીં ખરીદી શકે પેટ્રોલ પંપ પરથી ડિઝલ-પેટ્રોલ! કેન્દ્ર સરકારની નવી ગાઇડલાઇન

Fuel Crisis: કેન્દ્ર સરકારે ડીઝલ અને પેટ્રોલની ખરીદી માટે નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે, જે હેઠળ ઔદ્યોગિક અને વાણિજ્યિક ગ્રાહકોને હવે પેટ્રોલ પંપ પરથી ઇંધણ ખરીદવા પર પ્રતિબંધ છે. ચાલો જાણીએ શું છે સરકારની નવી ગાઇડલાઇન…

ફાઇલ તસવીર

કેન્દ્ર સરકારે ડિઝલ અને પેટ્રોલની કિંમતોને લઈને નવી ગાઇડલાઇન જાહેર કરી છે. સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નવા આદેશ અનુસાર, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ (ઔદ્યોગિક), કોમર્શિયલ (વ્યાવસાયિક) અને ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ (સંસ્થાકીય) વપરાશકર્તાઓ પર પેટ્રોલ પંપ પરથી પેટ્રોલ-ડિઝલ ખરીદવા માટે તાત્કાલિક અસરથી રોક લગાવી દેવામાં આવી છે. આ પાબંદી શરૂઆતના તબક્કે ૯૦ દિવસ માટે લાગુ કરવામાં આવી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મોટા ગ્રાહકોને સામાન્ય પેટ્રોલ પંપ પરથી ઇંધણ નહીં મળે, તેમણે પોતાની જરૂરિયાતનું ઇંધણ માત્ર `બલ્ક સેલ પોઇન્ટ્સ` (થોક કેન્દ્રો) પરથી જ ખરીદવું પડશે.

શા માટે લગાવવામાં આવ્યો આ પ્રતિબંધ?

ADVERTISEMENT

મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) માં ચાલી રહેલી કટોકટીના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અચાનક ખૂબ વધી ગયા છે. સામાન્ય જનતાને આ મોંઘવારીથી બચાવવા માટે સરકારી તેલ કંપનીઓએ સામાન્ય પેટ્રોલ પંપો (રિટેલ) પર કિંમતોમાં બહુ મોટો વધારો કર્યો નથી, પરંતુ જથ્થાબંધ ગ્રાહકો માટે ભાવ વધારી દીધા છે.

પરિણામે, રાષ્ટ્રીય પાટનગર દિલ્હીમાં જ્યાં સામાન્ય પેટ્રોલ પંપ પર ડિઝલનો ભાવ રૂ. ૯૫.૨૦ પ્રતિ લીટર છે, ત્યાં જથ્થાબંધ (બલ્ક) માર્કેટમાં તેની કિંમત રૂ. ૧૩૪.૫૦ પ્રતિ લીટર થઈ ગઈ છે. ડિઝલના ભાવમાં રૂ. ૩૯ થી વધુનો આ મોટો તફાવત હોવાના કારણે, ટેલિકોમ ટાવર્સ, ફેક્ટરીઓ અને મોટા ઉદ્યોગો નુકસાનથી બચવા માટે સામાન્ય પેટ્રોલ પંપો પરથી ભારે માત્રામાં તેલ ખરીદવા લાગ્યા હતા. જેના લીધે સામાન્ય જનતા માટે ઇંધણની અછત અને આવશ્યક સેવાઓમાં અવરોધ ઊભો થવા લાગ્યો હતો. આ જ સમસ્યાને રોકવા માટે સરકારે પેટ્રોલ પંપ પરથી જથ્થાબંધ પેટ્રોલ-ડિઝલ ખરીદવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલા નવા પ્રતિબંધોના નિયમો નીચે મુજબ છે:

સરકારના નવા નિયમો અનુસાર, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ (ઔદ્યોગિક), કોમર્શિયલ (વ્યાવસાયિક) અને ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ (સંસ્થાકીય) વપરાશકર્તાઓ હવે સામાન્ય રિટેલ પેટ્રોલ પંપ પરથી પેટ્રોલ કે ડિઝલ ખરીદી શકશે નહીં. આ તમામ મોટા ગ્રાહકોએ હવે સીધા જ જથ્થાબંધ (થોક) ડીલરો પાસેથી બજાર ભાવે મોંઘું ઇંધણ ખરીદવું પડશે.

નવા નિયમ હેઠળ, પેટ્રોલ પંપ પર ડિઝલનું વેચાણ માત્ર વાહનોની મુખ્ય ઇંધણ ટેન્કમાં અથવા `પેટ્રોલિયમ એન્ડ એક્સપ્લોસિવ સેફ્ટી ઓર્ગેનાઈઝેશન` (PESO) દ્વારા પ્રમાણિત કરવામાં આવેલા ખાસ કન્ટેનરોમાં જ કરી શકાશે. પેટ્રોલ પંપ પરથી ખરીદેલા આ ડિઝલને કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાના નફા માટે આગળ ફરીથી વેચી શકશે નહીં.

જો કોઈ વ્યક્તિ કે સંસ્થા આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી પકડાશે, તો તેની સામે `આવશ્યક વસ્તુ અધિનિયમ` (Essential Commodities Act) હેઠળ કડક કાનૂની અને દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ સાથે જ કેન્દ્ર સરકારે તમામ રાજ્ય સરકારોને બજારમાં ઇંધણની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારી રોકવા માટે કડક પગલાં લેવાના નિર્દેશ આપ્યા છે.

નવા નિયમ હેઠળ ખરીદીની દૈનિક મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. સરકારે પોતાના નવા આદેશ હેઠળ મોટા અને શંકાસ્પદ ખરીદદારો પર લગામ લગાવવા માટે પ્રતિદિનની લિમિટ નક્કી કરી દીધી છે. આ નવા નિયમો મુજબ, કોઈ પણ શંકાસ્પદ ગ્રાહક કે વાહન એક પેટ્રોલ પંપ પરથી એક દિવસમાં મહત્તમ ૨૦૦ લીટર જ ડિઝલ ખરીદી શકે છે. તેનાથી વધુ પ્રમાણમાં ઇંધણ એક સાથે (એક વારમાં) પેટ્રોલ પંપ પરથી આપવામાં આવશે નહીં.

નિયમો શું છે?

નવા આદેશ અનુસાર, ફેક્ટરીઓ, ઉદ્યોગો, વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓ અને મોટા ગ્રાહકો હવે સામાન્ય પેટ્રોલ પંપ (રિટેલ આઉટલેટ્સ) પરથી પેટ્રોલ કે ડિઝલ ખરીદી શકશે નહીં.

આ ઉપરાંત, કોઈ પણ ગ્રાહક કે વાહન એક દિવસમાં મહત્તમ ૨૦૦ લીટર સુધી જ ડિઝલ ખરીદી શકે છે.

પેટ્રોલ પંપ પરથી ખરીદેલા આ ડિઝલને કોઈ પણ વ્યક્તિ નફા માટે આગળ ફરીથી વેચી શકશે નહીં.

જો કોઈ પણ વ્યક્તિ, પેટ્રોલ પંપ ડીલર કે સંસ્થા આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી જણાશે, તો તેમની સામે `આવશ્યક વસ્તુ અધિનિયમ, ૧૯૫૫` (Essential Commodities Act, 1955) હેઠળ કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

તપાસ અને જપ્તીના અધિકારો

નવા નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરાવવા માટે સરકાર દ્વારા અધિકૃત અધિકારીઓ, ડીએસપી (DSP) રેન્ક કે તેથી ઉપરના પોલીસ અધિકારીઓ, અને તેલ કંપનીના સેલ્સ ઓફિસર રેન્ક કે તેથી મોટા અધિકારીઓને વિશેષ સત્તા આપવામાં આવી છે. આ તમામ અધિકારીઓ પાસે પેટ્રોલ પંપની તપાસ લેવાનો અને કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિ કે નિયમોનું ઉલ્લંઘન જણાવા પર ઇંધણ કે અન્ય સંબંધિત સામાન જપ્ત કરવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર રહેશે.