° °

આજનું ઇ-પેપર
Wednesday, 01 December, 2021


કાપવાથી કપાય નહીં, તોડવાથી તૂટે નહીં એ પ્રેમ

20 October, 2021 06:39 PM IST | Mumbai | Morari Bapu

પ્રેમમાં કામના ન રહે. પ્રેમ સાથે કામનાનું હોવું એ પ્રેમનું શુદ્ધ સ્વરૂપ નથી. પ્રેમમાં કામના ન રહે. રતિ પ્રેમનું લક્ષણ છે, નિષ્કામ રતિ. કામદેવની પત્ની રતિ નહીં. 

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

નારદજીએ સૂચવેલાં એ લક્ષણોમાંથી પહેલા લક્ષણ ગુણરહિતમની વાત આપણે કરી. હવે કરીએ બીજા ગુણની વાત. બીજો ગુણ છે કામનારહિતમ.
પ્રેમમાં કામના ન રહે. પ્રેમ સાથે કામનાનું હોવું એ પ્રેમનું શુદ્ધ સ્વરૂપ નથી. પ્રેમમાં કામના ન રહે. રતિ પ્રેમનું લક્ષણ છે, નિષ્કામ રતિ. કામદેવની પત્ની રતિ નહીં. 
‘જનમ જનમ રતિ રામ પર’. આ રતિના પાંચ પ્રકાર છે. પહેલો પ્રકાર છે શાંત રતિ, જે પ્રેમમાં વ્યક્તિ શાંત થઈ જાય છે અને આત્મા અંદરથી નૃત્ય કરે છે. બીજો પ્રકાર છે સખ્ય રતિ, જેમાં પ્રેમમાં ફરિયાદ કરવી, છેડછાડ કરવી, મજાક-મસ્તી સાથે રહેવું. ત્રીજો પ્રકાર છે વાત્સલ્ય રતિ, જેમાં પ્રેમમાં વઢવું, ધમકાવવું હકપૂર્વક થઈ શકે. જે રીતે યશોદામૈયા કૃષ્ણને ઠપકો આપતાં હતાં એ રીતે ઠપકો આપવો, પણ પૂરા પ્રેમથી. ચોથો પ્રકાર છે માધુર્ય રતિ, જે રાધિકામાં છે. પાંચમો પ્રકાર છે દાસ્ય રતિ, ક્યારેય કોઈ ફરિયાદ નહીં, કિંકરભાવ, જેમાં આદેશને ફળ માનવામાં આવે એવો પ્રેમ.
નારદે વર્ણવેલા પ્રેમમાં હવે આપણે વાત કરીએ ત્રીજા સ્થાન પર આવતા પ્રતિક્ષણ વર્ધમાનની.
જે પળેપળ વધતો રહે એ પરમ પ્રેમ છે. આ એકદમ સીધોસાદો અરીસો છે. પોતાનો પ્રેમ રોજ વધતો હોય તો સમજવું કે આ પરમ પ્રેમ છે. બાકી એક દિવસ વધે, એક દિવસ ગુમ થઈ જાય, પાછો ત્રીજા દિવસે વધે અને ચોથા દિવસે ઓટ દેખાય તો સમજવું કે આ પરમ પ્રેમની સ્થિતિ નથી. પ્રતિક્ષણ નવો અનુરાગ હોય. બ્રહ્મસંબંધમાં પણ એક વાર સંબંધ થઈ ગયો તો પછી એ ઘટવાનો સ
વાલ જ ઊભો થતો નથી. ઘટે તો એમ સમજવું કે બ્રહ્મસંબંધ થયો જ નથી. એ ભ્રમ છે, જો બ્રહ્મસંબંધ થઈ જાય તો, પ્રેમ થઈ જાય તો એ ઘટતો નથી. આ સંબંધ એવો છે કે એમાં વૈધવ્યની વ્યવસ્થા નથી. અહીં તો ચૂડલો અખંડ રહે છે. અહીં તો સેંથામાં સિંદૂર કાયમ ભરેલું રહે છે. પ્રેમસૂત્ર તો સાધકનું મંગળસૂત્ર છે.
હવે વાત કરીએ ચોથા ક્રમે આવતા અવિચ્છિન્નમની.
કાપવાથી કપાઈ ન શકે, તોડવાથી ક્યારેય ન તૂટી શકે, ક્યારેય છિન્નભિન્ન ન થાય એવી અતૂટ, અવિચ્છિન્નમ ધારા વહે એને નારદ પ્રેમનું નામ આપે છે. આવો પ્રેમ એક અખંડ ધારારૂપે વહેતો રહે છે. નદીનું જેમ એક જ ઉદ્ગમ હોય એમ પ્રેમની પણ એક જ પરંતુ અખંડ ધારા વહેતી હોય છે.
નારદજીએ સૂક્ષ્મતરને પણ સરસ રીતે વર્ણવ્યો છે. અત્યંત સૂક્ષ્મ પ્રેમ. તત્ત્વ પ્રેમ, જે માણસનો છે. આવો પ્રેમ બહુ દુર્લભ છે. ભીતરની આરપાર જે જોઈ શકે એ જ આ મર્મને વેધી શકે. સ્થળપ્રેમથી એક પગલું એ આગળ રહે છે.

20 October, 2021 06:39 PM IST | Mumbai | Morari Bapu

અન્ય લેખો

એસ્ટ્રોલૉજી

ઘણી વાર અપાપને પાપ તથા અપુણ્યને પુણ્ય માનવામાં આવે છે

સાંભળનારા જરા પણ પૂરી તપાસ કર્યા વિના તરત જ આવી વાતો માની લેતા હોય છે અને પછી એ વાતોનો વંટોળિયો ઠેઠ આકાશ સુધી ઘૂમરીઓ લેવા લાગે છે. જોતજોતામાં એક વ્યક્તિનું જીવન ધૂળધાણી થતું હોય છે, જેનાથી બચવા અનેક દંભો ઊભા કરાયા છે. 

29 November, 2021 08:43 IST | Mumbai | Swami Sachidanand
એસ્ટ્રોલૉજી

બધી અહલ્યાઓને રામ નથી મળતા, ધોબી જોઈએ એટલા મળે

આ રીતે આપણે પ્રજાના એક પ્રશ્નનું સમાધાન કરવા સદીઓથી મથી રહ્યા છીએ. જ્યાં સુધી કોઈ બીજો ઉત્તમ માર્ગ ન નીકળે ત્યાં સુધી આ માર્ગ ખોટો નથી.    

28 November, 2021 09:44 IST | Mumbai | Swami Sachidanand
એસ્ટ્રોલૉજી

જાણો તમારું સાપ્તાહિક રાશિભવિષ્ય

આપ દરેક કાર્ય સમય કરતાં વહેલું પૂરું કરવાના પ્રયત્નમાં રહેશો.

28 November, 2021 07:29 IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Correspondent

This website uses cookie or similar technologies, to enhance your browsing experience and provide personalised recommendations. By continuing to use our website, you agree to our Privacy Policy and Cookie Policy. OK